Tuổi nào được làm gì ở Canada
Ở Canada, nhiều quyền và nghĩa vụ gắn với độ tuổi: lái xe, đi làm, bỏ phiếu, uống rượu, ký hợp đồng, và cả việc bị coi là chịu trách nhiệm hình sự. Vì phần lớn do tỉnh quy định, nên con số khác nhau giữa các tỉnh. Bài này là bảng tra nhanh, chủ yếu theo Ontario, để cha mẹ và các bạn trẻ biết mốc tuổi nào làm được gì, và biết cần kiểm tra lại với tỉnh của mình.
💡 Đây là thông tin tham khảo chung, không phải tư vấn pháp lý. Luật thay đổi theo thời gian và theo tỉnh. Phần nào quan trọng, hãy kiểm tra trên trang chính thức. Bài này không đề cập đến luật về quan hệ tình cảm và tình dục. Nếu cần, hãy tham khảo Bộ Tư pháp Canada hoặc trao đổi với trường, bác sĩ gia đình.
Bảng tra nhanh (Ontario)
| Tuổi | Điều gì thay đổi |
|---|---|
| Dưới 12 | Không thể bị truy tố hình sự theo luật Canada (nhưng gia đình và trường học vẫn có thể có biện pháp) |
| 12 đến 17 | Có thể bị xử theo Luật Tư pháp Hình sự Thanh thiếu niên (Youth Criminal Justice Act) |
| Từ 14 | Nhiều việc nhẹ cho phép làm từ khoảng 14 tuổi, một số ngành yêu cầu tuổi cao hơn |
| 16 | Có thể thi lấy bằng G1 (lái xe có người kèm). Vẫn phải đi học đến 18 tuổi (xem bên dưới) |
| 18 | Tuổi trưởng thành ở Ontario, được bỏ phiếu, ký hợp đồng, xin thẻ tín dụng, mua vé số, xin giấy phép súng (PAL) |
| 19 | Được mua và uống rượu, hút thuốc lá, vape, dùng cần sa hợp pháp, vào sòng bạc |
| 21 | Quebec đặt tuổi dùng cần sa là 21 |
| 65 | Bắt đầu nhận OAS |
Các mốc trên là mức thông thường ở Ontario. Ví dụ Alberta, Manitoba và Quebec có thể đặt tuổi uống rượu là 18, và nhiều tỉnh khác 19. Hãy kiểm tra tỉnh của bạn.
Trách nhiệm hình sự của thanh thiếu niên (12 đến 17)
- Trẻ dưới 12 tuổi không thể bị buộc tội hình sự. Nhưng các cơ quan trẻ em và nhà trường vẫn có thể can thiệp.
- Từ 12 đến 17 tuổi, thanh thiếu niên bị xử theo Youth Criminal Justice Act (YCJA), một hệ thống riêng với mục tiêu phục hồi và giáo dục hơn là trừng phạt.
- Với nhiều vi phạm nhẹ, thanh thiếu niên thường được xử bằng biện pháp ngoài tòa (extrajudicial measures) như cảnh cáo, chương trình cộng đồng hoặc hòa giải, thay vì ra tòa.
- Hồ sơ của thanh thiếu niên được bảo vệ hơn hồ sơ người lớn, nhưng không phải mọi thứ đều biến mất. Tội nghiêm trọng có thể bị xử nặng hơn, và có trường hợp bị xử như người lớn.
- Cha mẹ thường được thông báo và có thể phải có mặt. Con cái có quyền gặp luật sư. Xem bài Tìm hiểu về lực lượng cảnh sát ở Canada.
- Với người chưa là công dân, hồ sơ hình sự (kể cả khi còn nhỏ) có thể ảnh hưởng đến tình trạng cư trú. Hãy hỏi luật sư.
Đi học
- Ở Ontario, trẻ phải đi học đến 18 tuổi hoặc đến khi lấy được bằng tốt nghiệp trung học, tùy cái nào đến trước, theo quy định của tỉnh. Hãy kiểm tra quy định hiện hành của Bộ Giáo dục Ontario.
- Học sinh có thể được chuyển sang các hướng khác như học nghề (apprenticeship) hoặc chương trình học cho người lớn. Xem bài Từ trung học lên đại học, cao đẳng hoặc học nghề.
Đi làm
- Ontario không có một tuổi tối thiểu chung cho mọi công việc, nhưng trẻ dưới 16 tuổi không được làm việc trong giờ học, và nhiều ngành có tuổi tối thiểu riêng (như một số cơ sở công nghiệp, xây dựng).
- Mức lương tối thiểu dành cho học sinh dưới 18 tuổi thấp hơn một chút so với mức thông thường. Xem bài Đi làm lần đầu cho tuổi teen.
- Nếu bạn dưới 25 tuổi, luật coi bạn là người lao động trẻ (young worker) và có hướng dẫn riêng về an toàn lao động.
Lái xe
- 16 tuổi: thi lý thuyết để lấy G1, bằng tập lái có người kèm đủ điều kiện ngồi cạnh.
- G2 và G: sau khi G1 đủ thời gian và thi lái đường, bạn lên G2 rồi G. Mỗi bước có hạn chế (người lái đi cùng, số hành khách trẻ, giờ giấc).
- Tài xế trẻ (dưới 22 tuổi) ở Ontario thường không được có bất kỳ lượng cồn nào trong người khi lái, và có quy định chặt về dùng điện thoại.
- Xem bài Học & thi bằng lái xe, Tìm hiểu về các vé phạt giao thông phổ biến ở Ontario và Bảo hiểm: xe, nhà thuê và sức khỏe bổ sung (bảo hiểm cho tài xế trẻ thường đắt).
Rượu, thuốc lá, vape, cần sa, cờ bạc
- Ở Ontario, 19 tuổi là mốc cho việc mua và dùng rượu, thuốc lá, vape, cần sa và vào sòng bạc. Người dưới 19 tuổi bị cấm mua, và người lớn đưa cho người dưới tuổi cũng vi phạm luật.
- Mua vé số ở Ontario có tuổi tối thiểu 18.
- Xem bài Rượu, thuốc lá, vape và ma túy: luật và rủi ro, Cần sa ở Canada và Chơi xổ số ở Canada.
Tiền bạc và hợp đồng
- 18 tuổi là tuổi trưởng thành ở Ontario: bạn có thể ký hợp đồng thuê nhà, vay tiền, xin thẻ tín dụng và tự chịu trách nhiệm về nợ nần. Xem bài Credit score và Thuê nhà lần đầu.
- Dưới 18 tuổi, hợp đồng thường không ràng buộc đầy đủ, nên nhiều nơi yêu cầu cha mẹ hoặc người giám hộ ký cùng.
- Mở tài khoản ngân hàng: trẻ nhỏ thường mở được tài khoản có người lớn đồng ký. Xem bài Mở tài khoản ngân hàng và gửi tiền về Việt Nam.
- TFSA mở từ 18 tuổi (xem bài TFSA, FHSA, RRSP, RESP).
Công dân và quyền chính trị
- 18 tuổi là tuổi bỏ phiếu bầu liên bang, và thường cả tỉnh và thành phố, nếu bạn là công dân Canada. Xem bài Bầu cử ở Canada.
- Người từ 18 tuổi thường có thể bị gọi làm bồi thẩm viên (jury) và có nghĩa vụ tuân theo luật như người lớn.
- Công dân là điều kiện để bầu cử và xin hộ chiếu Canada. Xem bài Học & thi quốc tịch.
Nguồn chính thức
Kết luận
Tuổi 12, 16, 18 và 19 là những mốc quan trọng nhất ở Ontario. Với trẻ vị thành niên, hãy nhớ rằng luật bảo vệ nhưng cũng có giới hạn. Với cha mẹ, hãy nói về các mốc tuổi này sớm, và với mọi người, hãy kiểm tra luật của tỉnh mình vì các con số khác nhau.
💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bài này là thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Độ tuổi và quy định thay đổi theo tỉnh và theo thời gian, hãy kiểm tra trang chính thức.
