Rượu, thuốc lá, vape và ma túy: luật và rủi ro
Rượu, thuốc lá, vape và ma túy là những chủ đề nhiều cha mẹ ngại nói với con, nhưng thanh thiếu niên thường gặp chúng sớm hơn cha mẹ tưởng, ở trường, tiệc tùng hoặc qua bạn bè. Ở Canada, mỗi chất có luật và rủi ro riêng: độ tuổi, nơi được dùng, hậu quả khi lái xe, và nguy cơ nghiện hoặc ngộ độc. Bài này tóm tắt những điều cơ bản, chủ yếu theo luật Ontario, để gia đình có thể trò chuyện cởi mở. Về cần sa, xem bài Cần sa ở Canada.
💡 Đây là thông tin tham khảo chung, không phải tư vấn y tế hay pháp lý. Nếu ai đó bị ngộ độc hoặc quá liều, hãy gọi 911 ngay. Nếu bạn hoặc người thân cần hỗ trợ về nghiện, xem phần cuối bài.
Độ tuổi và luật cơ bản ở Ontario
- Rượu: tuổi hợp pháp để mua và uống tại nơi bán rượu có giấy phép là 19. Nơi bán phải kiểm tra giấy tờ nếu nhìn thấy có vẻ dưới 19 tuổi, và bị phạt nặng nếu bán cho người chưa đủ tuổi.
- Thuốc lá và vape (sản phẩm hơi): cấm bán hoặc cung cấp cho người dưới 19 tuổi, và cửa hàng phải yêu cầu giấy tờ nếu người mua có vẻ dưới 25 tuổi.
- Cần sa: cũng từ 19 tuổi.
- Người lớn mua hoặc đưa rượu, thuốc lá, vape cho người dưới tuổi cũng vi phạm luật.
- Giấy tờ giả hoặc dùng giấy tờ của người khác để mua là vi phạm và có thể bị xử phạt.
- Xem bảng độ tuổi trong bài Tuổi nào được làm gì ở Canada.
Rượu
- Rủi ro: say rượu có thể dẫn đến tai nạn, bạo lực, hành vi nguy hiểm, ngộ độc rượu và về lâu dài là phụ thuộc rượu. Cơ thể đang phát triển, não bộ thanh thiếu niên nhạy cảm hơn.
- Nơi được uống: thường là nhà riêng, nơi có giấy phép (nhà hàng, quán bar) hoặc khu vực công cộng được phép đặc biệt. Uống rượu nơi công cộng không được phép có thể bị phạt.
- Lái xe: lái khi say là tội hình sự (mức cồn trong máu 0,08 trở lên là mức cao nhất, và thấp hơn vẫn có thể bị tạm đình chỉ bằng). Tài xế trẻ (dưới 22 tuổi) và tài xế mới ở Ontario thường phải có mức cồn bằng 0. Hậu quả gồm mất bằng, phạt nặng, tăng phí bảo hiểm, tiền án. Xem bài Học & thi bằng lái xe, Tìm hiểu về các vé phạt giao thông phổ biến ở Ontario và Bảo hiểm: xe, nhà thuê và sức khỏe bổ sung.
- Rượu và xe: rượu đã mở trong xe phải để nơi kín, như cốp xe.
- Tiệc và bạn bè: nếu ai đó say, đừng để họ lái và đừng để họ một mình. Nếu có nguy hiểm, gọi 911.
- Người lớn cũng nên gương mẫu. Trẻ học theo cách cha mẹ uống.
Thuốc lá và vape
- Vape có nicotine gây nghiện nhanh, kể cả loại hương trái cây hoặc "không nhìn thấy khói". Nhiều bạn trẻ nghĩ vape "vô hại", nhưng nicotine ảnh hưởng đến não đang phát triển, sự tập trung và tâm trạng.
- Luật Smoke-Free Ontario cấm hút thuốc và vape ở nhiều nơi: trong nhà và nơi làm việc, trường học, sân chơi, nhiều khu vực ngoài trời có trẻ em, và trong xe khi có trẻ em. Hãy xem trang Ontario để biết chi tiết.
- Bán cho người dưới 19 tuổi bị phạt, và có thể bị cấm bán tại cửa hàng đó.
- Bỏ thuốc: có hỗ trợ miễn phí, như đường dây hỗ trợ bỏ thuốc của tỉnh và bác sĩ gia đình có thể kê thuốc hỗ trợ. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Khói thuốc thụ động ảnh hưởng đến trẻ em. Đừng hút trong nhà hay trong xe có trẻ.
- Thuê nhà: nhiều hợp đồng cấm hút thuốc hoặc vape. Xem bài Thuê nhà lần đầu.
Ma túy bất hợp pháp và thuốc kê toa
- Cocaine, methamphetamine, ma túy tổng hợp và nhiều loại khác là chất bị kiểm soát. Sở hữu, mua bán, sản xuất hoặc đưa cho người khác có thể là tội hình sự, và hậu quả (án tù, tiền án, mất cơ hội việc làm, đi lại và nhập cư) rất nặng.
- Fentanyl và opioid: nguy hiểm nhất hiện nay là các viên thuốc và bột bị trộn fentanyl mà người dùng không biết. Chỉ một liều rất nhỏ có thể gây tử vong. Thuốc mua trên mạng hoặc từ bạn bè (như thuốc giảm đau, thuốc ngủ, thuốc tập trung) có thể là hàng giả.
- Thuốc kê toa của người khác (Adderall, oxycodone, Xanax...) cũng nguy hiểm khi dùng sai. Đừng dùng thuốc không phải của mình, và cất thuốc của gia đình ngoài tầm với trẻ.
- Naloxone là thuốc có thể cứu người bị quá liều opioid tạm thời. Ở Ontario, nhiều hiệu thuốc phát bộ naloxone miễn phí. Hãy hỏi dược sĩ và biết cách dùng.
- Luật Good Samaritan: nếu bạn gọi 911 vì có người quá liều, luật liên bang bảo vệ bạn và người bị nạn khỏi một số tội sở hữu ma túy. Đừng chần chừ vì sợ bị phạt.
- Quá liều: gọi 911, đặt người nằm nghiêng, dùng naloxone nếu có, và ở lại cho đến khi xe cứu thương đến.
Rủi ro khi nhập cư và công việc
- Với người chưa là công dân, các tội liên quan đến ma túy, kể cả lái xe khi say, có thể ảnh hưởng đến tình trạng cư trú, bảo lãnh và quốc tịch. Hãy hỏi luật sư di trú.
- Tiền án về ma túy hoặc lái xe khi say có thể ảnh hưởng đến công việc, vào nước khác (như Mỹ), và việc xin giấy phép. Xem bài Tìm hiểu về luật pháp ở Canada.
- Nơi làm việc có thể có chính sách về rượu và ma túy, và có thể kiểm tra với một số công việc nhạy cảm.
Cha mẹ nói chuyện với con như thế nào?
- Bắt đầu sớm, nói thường xuyên, không chỉ một lần. Dùng tình huống hằng ngày làm cớ bắt chuyện (quảng cáo, phim, tin tức).
- Nói thật về rủi ro, không hù dọa quá mức. Trẻ tin những người nói thật.
- Hỏi và lắng nghe: "Bạn bè con có ai dùng không? Con nghĩ sao?"
- Đặt quy tắc rõ ràng và hậu quả nhất quán.
- Cho con một lối thoát: "Nếu con ở nơi không an toàn, gọi ba mẹ, ba mẹ sẽ đón và không mắng ngay."
- Chú ý dấu hiệu: thay đổi tính nết, sa sút việc học, bạn bè mới, tiền biến mất, mùi lạ. Xem bài Sức khỏe tâm thần và nơi tìm giúp đỡ.
Khi cần giúp đỡ
- Quá liều hoặc nguy hiểm: gọi 911.
- Bác sĩ gia đình hoặc dược sĩ: nơi tốt để bắt đầu, và họ giữ bí mật.
- ConnexOntario: thông tin và hướng dẫn về điều trị nghiện, sức khỏe tâm thần và cờ bạc ở Ontario.
- Kids Help Phone, 988 cho thanh thiếu niên cần nói chuyện. Xem bài Sức khỏe tâm thần và nơi tìm giúp đỡ.
- 211: tìm chương trình điều trị và hỗ trợ gần bạn.
Nguồn chính thức
Kết luận
Luật ở Ontario rõ ràng: 19 tuổi cho rượu, thuốc lá, vape và cần sa, lái xe không được dùng, và ma túy bất hợp pháp có thể là tội hình sự. Nhưng điều quan trọng hơn là trò chuyện cởi mở trong gia đình và biết khi nào gọi 911 hoặc tìm giúp đỡ.
💡 Cập nhật: tháng 11/2026. Bài này là thông tin tham khảo, không phải tư vấn y tế hay pháp lý, và không khuyến khích sử dụng bất kỳ chất nào. Luật và độ tuổi thay đổi theo tỉnh và theo thời gian, hãy kiểm tra trang chính thức.
